Cottagecore

Gamechanger: Bioboerderij Oogstappel

“Vele kleintjes maken één grote duurzame droom waar.”

Voor de korte keten groentepakketten van Wim en Joost, de bezielers achter Oogstappel, is er tegenwoordig een wachtlijst. Een welgevallig gevolg van de coronacrisis.  Ook van andere vieze beestjes hebben zij geen last dankzij de tierende biodiversiteit op hun veld. Het succesrecept? Een groot idealisme ambiëren en de uitvoering ervan kleinschalig houden.

“Elke dag gaan wij op scoutscamp”, vertelt Wim me aan het begin van ons interview. Een tweetal jaar geleden masseerde Wim nog grote en kleine pijntjes weg als kinesist, nu is hij bioboer en leert hij elke dag nog bij. Leerprocessen die hij gewillig ondergaat met zakenpartner Joost. Joost heeft een achtergrond als milieuwetenschapper en na een introductie via een gemeenschappelijke vriend richtten ze bijna twee jaar geleden Oogstappel op. Puur uit idealisme. “Je moet dit echt doen uit een soort van passie. Je kan hier zeker geld mee verdienen maar Rockefeller ga je er niet mee worden.” Met hun gedeelde passie voor biolandbouw en hun drang om vooral in de buitenlucht te werken kwam de droom om consument en landbouw dichter bij elkaar te brengen snel uit.

Elke woensdagnamiddag komen zo’n 120-tal gezinnen hun ‘Oogstaandeel’ afhalen op de site van het PAKT. Een kraakvers korte keten groentepakket volledig afgestemd op het ritme van de seizoenen.

Een van jullie doelen is consument en landbouw dichter bij elkaar te brengen. Het idee van het Oogstaandeel is daar een mooi voorbeeld van. Hoe betrekken jullie de consument nog op andere manieren?

Wim: “Eén van onze sterke punten is onze communicatie. Mijn vriendin staat in voor de communicatie en social media. Onze leden krijgen één keer per week een mailtje op dinsdag waarin de groenten staan vermeld die ze de volgende dag ophalen. We vullen dit aan met bewaartips en inspirerende receptjes. Er is voor ieder wat wils, het zijn bijvoorbeeld niet enkel vegetarische recepten. We laten ook zien hoe het er aan toegaat op het veld. Af en toe steken we daar een foto van een hertje of een haas bij. We proberen ook altijd zo eerlijk mogelijk te communiceren over ons korte keten verhaal. Zowel als er iets goed gaat maar ook als er eens iets mislukt. Over onze inzet om elke week weer verse groenten en fruit aan te leveren. Het creëert als het ware een soort vertrouwensband. Wij plakken “BIO” nergens op als etiket. Het zal wel ergens vermeld worden maar niet in onze mailings, we pakken er niet mee uit. Mensen weten het, zien het, voelen het en proeven het.”

“Wij plakken “BIO” nergens op als etiket. Het zal wel ergens vermeld worden maar niet in onze mailings, we pakken er niet mee uit. Mensen weten het, zien het, voelen het en proeven het.”

Gegronde kleine gronden

Bijna de helft van de duizend ondervraagde Belgen uit alle lagen van de bevolking zei na de corona crisis in mei meer aandacht te willen besteden aan duurzame voeding dan ervoor (bron: enquête Fairtrade Belgium). Wim en Joost merkten zelf ook meer vraag naar hun producten op. Anno 2019 schreven 95 deelnemers zich in en begin 2020 waren dat er 70 om tijdens de volgende maanden naar 120 gegadigden te evolueren, en dat is momenteel zelfs de maximum. Ondertussen staan er ook een aantal gezinnen op een wachtlijst. Het is namelijk van primordiaal belang om niet te snel te groeien.

Hebben jullie dan geen schrik dat consumenten naar de concurrentie gaan? Samen werken aan een betere wereld, dat wilt iedereen, maar iedereen moet overleven natuurlijk. Is er een grote concurrentiestrijd met andere bioboeren?

Wim: “Neen niet echt. We zijn verenigd in het CSA* netwerk. Door klein te blijven, kunnen we kwaliteit blijven garanderen. Je kan dus alleen maar blij zijn dat er nog 4 CSA-bioboeren binnen een straal van 5km zijn.  We zijn allemaal kleine stukjes van een puzzel die één groot geheel vormen. De grond in Vlaanderen is namelijk versnipperd en duur. Zorg dragen voor een kleine grond is veel makkelijker. Doordat er heel veel kleine boeren zijn, kunnen we ook van elkaar leren, machines uitwisselen enz. Met grootschalige landbouw valt weinig geld te verdienen tenzij je je elke dag dood werkt om het rendabel te houden. ‘De Landgenoten’ is een project dat gronden aankoopt via donaties en aandeelhouders en zo kunnen deze gepacht worden door beginnende bioboeren; je hebt geen lening nodig. Kleinschaligheid houdt ook de volledige controle over pesticiden in. Wij gebruiken er geen! Bovendien betekent het omploegen en slecht beheren van graslanden dat er meer koolstofdioxide vrijkomt wat op lange termijn schadelijk is voor onze gezondheid. Wie meer wilt weten over het belang van grond moet zeker ‘Kiss the ground’ op Netflix zien!”

*Community Supported Agriculture

Tegenwoordig zetten grote supermarktketens ook in op duurzaam, bio en eco. Is dat een oneerlijke concurrentiestrijd? Zijn er bepaalde kwaliteitslabels in België?

Wim: “Door de coronacrisis zijn topics als ecologische landbouw, milieu en natuurbescherming naar de achtergrond verdwenen. Het toekomstig landbouwbeleid ziet er niet goed uit. Midden oktober stemde het Europees Parlement hier nog over. Tussen al het coronanieuws was hier weinig aandacht voor. Grote landbouwbedrijven komen er voorlopig goed uit maar kleinere bedrijven en korteketenconcepten niet. Er is dus nog veel werk aan de winkel.”

Enige vorm van frustratie wordt niet enkel opgeroepen door bepaalde supermarkten maar ook door de overheden op internationaal niveau.

Wim: “Door de coronacrisis zijn topics als ecologische landbouw, milieu en natuurbescherming naar de achtergrond verdwenen. Het toekomstig landbouwbeleid ziet er niet goed uit. Midden oktober stemde het Europees Parlement hier nog over. Tussen al het coronanieuws was hier weinig aandacht voor. Grote landbouwbedrijven komen er voorlopig goed uit maar kleinere bedrijven en korteketenconcepten niet. Er is dus nog veel werk aan de winkel.

Koop minder en beter

Wim en Joost volgen de internationale ontwikkelingen op de voet maar intussen focussen ze vooral op wat er op hun eigen veld afspeelt.

“We gaan volgend jaar met nog een andere bioboerderij samenwerken zodat we meer variatie kunnen voorzien voor de restaurants. Wij leveren momenteel aan een 15-tal restaurants. Ook denken we nog aan het aanvullen van ons aanbod met melkproducten en zijn we ons aan het inlezen over nieuwe teeltmogelijkheden zoals asperges. Wij zijn ook gewoon trots op ons veld. Het is daar gewoon ook héél mooi; volgend jaar willen we als corona het goed vindt weer mensen op ons veld toelaten. Een rondleiding gevolgd door een heerlijke zuurdesempizza belegd met verse seizoensgroenten terwijl er een konijntje voorbij huppelt. Wie wilt dat nu niet? Dit jaar zijn we met Wouter van Terrovin ook begonnen aan een Oogstappelwijn en die zou in de lente van 2021 op smaak moeten zijn. Hopelijk kunnen we tegen dan klinken op het einde van de coronacrisis?”

Het dient geen betoog, volgend jaar wordt weer een topjaar voor Oogstappel. Met het naderende eindejaar dat we allicht anders zullen invullen dit jaar,  vraag ik aan Wim en Joost wat we als consument zelf nog kunnen doen met het idee aan een mooiere toekomst te werken?

Wim: “Ik geloof heel sterk in de piramide: reduce, reuse, repair, recycle etc. We moeten minder consumeren. Minder kopen. Ik heb 3 jaar lang niets gekocht van kledij en dat heeft me echt deugd gedaan. Tweedehandskledij kan hierbij ook nog een optie zijn. En als je dan toch iets koopt, kies dan iets goed. Koop lokaal. Geef drie maal meer uit aan iets degelijks en investeer in kleinere, lokale merken.”

Volg je dromen

In het midden van een nieuwe lockdown, zinkt de moed me soms in de schoenen en grijp ik soms bijna volautomatisch terug naar online shoppen terwijl er heel wat toffe buurtwinkels zijn met een zeer gevarieerd aanbod. Ik neem het advies van Wim ter harte maar de moed erin houden is niet altijd gemakkelijk. Ik moet dan ook enorm lachen bij een quote waarop ik stoot op hun social media tijdens het interview: “Soms is alles gewoon kak, maar dat is gewoon mest voor de volgende fase.”

“Soms is alles gewoon kak, maar dat is gewoon mest voor de volgende fase.”

Hebben jullie nog tips, anecdotes of feel good receptjes om ons er door te sleuren de volgende weken?

Wim: “The proof is in the pudding. Ik heb echt een fantastisch pompoensoepreceptje voor jullie. Een Aziatische variant met garam masala! Maar om op een ietwat serieuzere noot te eindigen; soms moet je durven springen. Met deze nieuwe lockdown voelt alles aan als ‘all work en no play’. Je job staat super centraal in je leven nu. Je moet je job echt graag doen. Stel jezelf de vraag:  ‘Waar ben ik mee bezig’? Jullie hebben het over op de RESET knop drukken, misschien kan dat wel een carrièreswitch betekenen? Staar je niet blind op die coronacrisis, volg je dromen!

De cursus Landwijzer die Wim indertijd zelf heeft gevolgd, is alvast volzet voor volgend seizoen. En dat geeft hoop voor de toekomst. Bioboer is evenwel geen gemakkelijke stiel maar voor wie na het lezen van dit interview een passie voor biolandbouw voelt opborrelen, heb ik tot slot nog goed nieuws.

Wim: “Wij willen niet traditionele bioboeren zijn. Wij werken 5 op 7 en hebben ook nog recht op een weekend. Wij verdienen dat namelijk ook. Die groentjes moeten toch met liefde gekweekt en geteeld worden niet?”

Scroll To Top